Druga najbardziej śmiercionośna toksyna na świecie
Werotoksyna (toksyna Shiga-podobna) to białko produkowane przez enterokrwotoczny szczep pałeczki okrężnicy (Escherichia coli). Druga nazwę zawdzięcza podobieństwu do typu AB5 toksyny Shiga produkowanej przez bakterię Shigella dysenteriae.
Inaczej niż rycyna, botulina i tetanospazmina składa się z pięciu części, tzw. monomerów, co nadaje jest wygląd podobny do pięciokąta lub opasłego pentagramu. Każdy monomer składa się z podjednostki A i B. Lżejsza podjednostka A (waży 32 kDa) i odpowiada za toksyczność werotoksyny, a 5 białek podjednostki B (każde waży 7,7 kDa) wiąże konkretny rodzaj komórek eukariotycznych
Werotoksyna funkcjonuje na śródbłonku naczyń krwionośnych. Podjednostka B pojedynczego meru wiąże się z elementem błony komórkowej znanym jako glikolipid globotriaozyloceramidowy (Gb3). Wiązanie podjednostki B z Gb3 powoduje powstanie wąskiego, cylindrycznego wgłębienia w błonie komórkowej, które pochłania toksynę do wnętrza komórki na drodze makropinocytozy, a cały mechanizm wnikania jest bardzo podobny do tego występującego u rycyny. Gdy werotoksyna znajdzie się po wewnętrznej stronie błony szorstkiej siateczki śródplazmatycznej, zaczyna atakować rybosomy, w konsekwencji je dezaktywując. Podjednostka A jest N-glikozydazą, która zmienia fragment RNA rybosomu tak, że ten nie może już katalizować translacji białek, co prowadzi do śmierci komórki. Śródbłonek musi się nieustannie regenerować, więc zabijanie komórek go budujących prowadzi do krwotoków. Pierwszym objawem zatrucia werotoksyną jest często krwawa biegunka. Dzieje się tak dlatego, że trucizna ta zazwyczaj jest zawarta w skażonym pokarmie.
Werotoksyna najefektywniej degraduje wąskie i cienkie naczynia krwionośne oplatające cały przewód pokarmowy, nerki, płuca, ale nie tętnice i główne żyły, powoduje także zniszczenie kłębuszków nerkowych, co skutkuje wyczerpującym organizm zespołem hemolityczno-mocznicowym, który często kończy się śmiercią.
Nazwa trucizny pochodzi od hodowli komórkowej Vero, czyli tkanki nabłonkowej kotawca zielonkawego - gatunku małpy z rodziny koczkodanowatych.
Źródła:
Römer W, Berland L, Chambon V, Gaus K, Windschiegl B, Tenza D, Aly MR, Fraisier V, Florent JC, Perrais D, Lamaze C, Raposo G, Steinem C, Sens P, Bassereau P, Johannes L (November 2007). "Shiga toxin induces tubular membrane invaginations for its uptake into cells". Nature. 450 (7170): 670–5. Bibcode:2007Natur.450..670R. doi:10.1038/nature05996. PMID 18046403
Sandvig K, van Deurs B (November 2000). "Entry of ricin and Shiga toxin into cells: molecular mechanisms and medical perspectives". The EMBO Journal. 19 (22): 5943–50. doi:10.1093/emboj/19.22.5943. PMC 305844. PMID 11080141.
Lukyanenko V, Malyukova I, Hubbard A, Delannoy M, Boedeker E, Zhu C, Cebotaru L, Kovbasnjuk O (November 2011). "Enterohemorrhagic Escherichia coli infection stimulates Shiga toxin 1 macropinocytosis and transcytosis across intestinal epithelial cells". American Journal of Physiology. Cell Physiology. 301 (5): C1140–9. doi:10.1152/ajpcell.00036.2011. PMC 3213915. PMID 21832249
Donohue-Rolfe A, Acheson DW, Keusch GT (2010). "Shiga toxin: purification, structure, and function". Reviews of Infectious Diseases. 13 Suppl 4 (7): S293–7. doi:10.1016/j.toxicon.2009.11.021. PMID 2047652.
https://microbewiki.kenyon.edu/index.php/Escherichia_coli_O157:H7_and_Hemolytic_uremic_syndrome
https://infectioncontrol.tips/2015/12/12/e-coli-o157h7-the-latest-pathogen-involved-in-a-multistate-outbreak/
Komentarze
Prześlij komentarz