Posty

O co chodzi?

Obraz
 Na blogu będę się zajmować szeroko pojętą tematyką nauk przyrodniczych, w szczególności interdyscyplinarnie na pograniczy fizyki i biologii. Będą artykuły popularnonaukowe, ciekawostki, poradniki, itd. Miłego czytania już wkrótce i do zobaczenia. Jeśli interesuje cię, dlaczego lipidy są najważniejszą częścią komórki i życia, to zapraszam.

Afrykański Pomór Świń - Zmora dla rolników, rzeź dla trzody

Obraz
  Tabliczka ostrzegawcza na temat zagrożenia pomorem świń, źródło: Verum, Wikimedia Commons W XIV wieku tysiące ludzi umierało każdego dnia w wyniku dżumy, niedługo później kolejni umierali na ospę prawdziwą, w XIX wieku po odkryciu szczepionki na ospę, głównym zabójca stała się gruźlica. Dziś ludzie umierają głównie przez nowotwory i choroby układu krążenia, lecz wśród świń pojawiła się nowa epidemia - ASF.  Zwykle zaczyna się temat od początku, zacznijmy więc od tego, co wywołuje ASF. Afrykański pomór świń jest powodowany przez dużego wirusa z rodzaju Asfivirus o nazwie African Swine Fever Virus, czyli w skrócie ASFV. Posiada on ikozaedralny kapsyd oraz materiał genetyczny w postaci liniowego, dwuniciowego DNA. Jest podobny do ogromnych wirusów zakażających ameby takich jak pandorawirusy czy mimiwirusy. Atakuje makrofagi i monocyty (komórki, z których powstają makrofagi i komórki dendrytyczne), które w gruncie rzeczy są amebami i namnaża się w specjalnie tam przygotowanych f...

Zjawisko tunelowe

Obraz
Zjawisko tunelowe, bo o nim będzie traktował ten artykuł, polega na tym, że cząstka przekracza teoretycznie niemożliwą do przebicia barierę energetyczną. Jest to uznawane za paradoksalne i przeczy zasadzie zachowania energii, ale jednocześnie zostało udowodnione i opisane językiem matematyki.  Grafika przedstawiająca dehydrogenazę bakteryjną z uwzględnieniem jej miejsca aktywnego, Źródło: https://biologydictionary.net/active-site/ Czy jest to ważne zjawisko? Jak najbardziej. Gdyby nie tunelowanie kwantowe, prawdopodobnie nigdy nie powstałoby życie, planety, itd. Dlaczego? Otóż ciężkie pierwiastki powstają w jądrach gwiazd w wyniku reakcji termojądrowych, które polegają na fuzji jąder wodoru w wysokich temperaturach. Te temperatury jednak z perspektywy wydajności reakcji są jednak niewystarczające do wytłumaczenia tego, w jakim tempie gwiazdy syntetyzują hel, dlatego też tłumaczy się to zachodzeniem tam tunelowania protonowego. W skutek tego samego procesu, ale wolniej powstają też ...

Kazuary - australijskie dinozaury

Obraz
Źródło: https://www.oneearth.org/species-of-the-week-southern-cassowary/ 65 milionów lat temu po australijskich lasach kroczyły setki ogromnych teropodów. Dzisiaj pozostały tylko trzy spośród nich - kazuary. Niewiele wiadomo o ich historii poza tym, że są blisko spokrewnione z emu i razem z nim włączane do rzędu kazuarowych. Pozostaje pytanie, który z rodzajów jest w gruncie rzeczy starszy ewolucyjnie, na co odpowiedzi obecnie nie znamy. Problemy te teoretycznie może rozwiązać udoskonalenie metod filogenezy molekularnej, genomiki i paleontologii. Do rodzaju Casaurius zaliczamy trzy gatunki dużych i kolorowych ptaków: kazuara hełmiastego (C. casuarius), kazuara jednokoralowego (C. unappendiculatus) oraz kazuara mniejszego (C. bennetti), z czego wszystkie są globalnie zagrożone.  W większości posiadają one czarne upierzenie, kostny grzebień na szczycie czaszki, jaskrawe korale zwisające z brody oraz duże i silne tylne kończyny, które też służą im do obrony przed drapieżcami. Wspomnia...

Dwie nogi - wiele wątpliwości, czyli o ewolucji chodu dwunożnego u ludzi

Obraz
Bocian Biały, Andreas Trepte   Kiedy spojrzysz na kręgowce, dostrzeżesz liczne zwierzęta o różnych przystosowaniach, będzie je wszystkie poza rybami jednak łączyła jedna istotną cecha - znaczna ich większość porusza się na czterech kończynach. Z ważniejszych dwunożnych kręgowców, tzw. bipodów można wymienić ptaki, kangury, postrzałkowate, szczuroskoczki, skakuszki, łuskowce i człowieka, przy czym postawa dwunożna u ptaków wyewoluowała setki milionów lat temu, a u człowieka według naukowców dopiero ok. 11,6  milionów lat temu, mowa o gatunku Danuvius guggenmosi odkrytym w latach 2015 - 2018 przez archeologa amatora - Sigulfa Guggenmosa - w okolicy miejscowości Pforzen w Bawarii. Hominoid był wyjątkowo lekki i niewielki jak na współczesne standardy tej grupy małp wąskonosych - proporcje jego ciała przypominały te u szympansa karłowatego (Pan paniscus), ale sam Danuvius był mniejszy. Uważa się, że był jednym z pierwszych naczelnych, którego przepona została przesunięta do dolnej ...

Druga najbardziej śmiercionośna toksyna na świecie

Obraz
Werotoksyna (toksyna Shiga-podobna) to białko produkowane przez enterokrwotoczny szczep pałeczki okrężnicy ( Escherichia coli ). Druga nazwę zawdzięcza podobieństwu do typu AB5 toksyny Shiga produkowanej przez bakterię Shigella dysenteriae.  E. coli z WP ABCZdrowie   Inaczej niż rycyna, botulina i tetanospazmina składa się z pięciu części, tzw. monomerów, co nadaje jest wygląd podobny do pięciokąta lub opasłego pentagramu. Każdy monomer składa się z podjednostki A i B. Lżejsza podjednostka A (waży 32 kDa) i odpowiada za toksyczność werotoksyny, a 5 białek podjednostki B (każde waży 7,7 kDa) wiąże konkretny rodzaj komórek eukariotycznych Podjednostka A werotoksyny Źródło: D. Sehnal et al. 2021 Werotoksyna funkcjonuje na śródbłonku naczyń krwionośnych. Podjednostka B pojedynczego meru wiąże się z elementem błony komórkowej znanym jako glikolipid globotriaozyloceramidowy (Gb3). Wiązanie podjednostki B z Gb3 powoduje powstanie wąskiego, cylindrycznego wgłębienia w błonie komórkow...

Botulina - morderca ukryty w konserwie

Obraz
Botulina lub innymi słowy jad kiełbasiany jest silną neurotoksyną produkowaną przez bakterie Clostridium botulinum i spokrewnione z nimi gatunki takie jak Clostridium butyricum, Clostridium argentinense i Clostridium baterii. Zapobiega ona uwalnianiu neuroprzekaźnika acetylocholiny z zakończeń nerwowych w płytkach nerwowo-mięśniowych, co powoduje porażenie wiotkie, tzn. mięśnie nie mogą się kurczyć. Może powodować problemy z przełykaniem, mową i mimiką, a w większych dawkach utrudniać lub nawet całkiem uniemożliwiać oddychanie. Clostridium sp. Źródło: Rawpixel.com  Laseczka jadu kiełbasianego, jak jest nazywana w polskiej terminologii naukowej Clostridium botulinum , jest Gram-dodatnią, beztlenową, ruchliwą i przetrwalnikującą bakterią. Przez pierwszą cechę często bytuje w przeterminowanych konserwach, dlatego też nietrudno przez nieuwagę zatruć się tą mocną trucizną. Średnia dawka śmiertelna (LD 50 ) wynosi 1,3 do 2,1 nanograma na kilogram ciała przy wlewie dożylnym lub zastrzy...